Na pewno zastanawiasz się : Co to jest pedagogika waldorfska i czym się różni od tradycyjnej pedagogiki?

Twórcą pedagogiki waldorfskiej był Rudolf Steiner. Jego pedagogika została sformułowana na przełomie XIX i XX wieku, a pierwsza szkoła oparta na zasadach tej pedagogiki powstała z inicjatywy Steinera w 1919 roku przy zakładach przemysłowych Waldorff-Astoria w Stuttgarcie, dla dzieci pracujących tam robotników. Stąd nazwa pedagogika waldorfska jest używana wymiennie z nazwą pedagogika steinerowska.

Pedagogika ta wyłoniła się w ramach reformatorskiego ruchu pedagogicznego skupiającego wokół siebie przedstawicieli różnych koncepcji i kierunków, których łączyło przekonanie, że dziecko powinno stać się podmiotem w procesie wychowania i nauczania, a proces ten powinien uwzględniać właściwości psychiczne, indywidualne potrzeby i zainteresowania dziecka, odwoływać się do jego aktywności i dawać mu szansę twórczego działania. 

Rudolf Steiner uważał, że człowiek posiada w sobie pierwiastek boski i jest istotą niepowtarzalną, z gruntu dobrą i godną szacunku. Podstawą pedagogiki steinerowskiej jest więc szacunek do dziecka, jego indywidualności i wolności.

Oprócz podejścia podmiotowego, Rudolf Steiner miał też holistyczne, czyli „całościowe” podejście do człowieka. A według pedagogiki holistycznej, którą reprezentował oprócz Steinera m.in. J.J. Rousseau

„Człowiek jest podmiotem ciała, psychiki i ducha, żyjącym w nierozerwalnym związku ze środowiskiem społecznym i ekologicznym. Wchodząc w interakcje z tym środowiskiem zdobywa swoją tożsamość”.

Podstawową zasadą pedagogiki waldorfskiej jest wspomaganie rozwoju dziecka we wszystkich sferach: sferze woli, uczuć i myślenia, zamiast sztucznego stymulowania pamięci i procesów myślowych. Zasada ta ma służyć dobru dziecka i jest podyktowana znajomością rozwoju dziecięcego organizmu. Aby proces ten przebiegał prawidłowo, potrzebna jest do tego cała energia organizmu. Procesy myślowe natomiast, pochłaniają bardzo dużo energii, która w tym momencie potrzebna jest ciału fizycznemu do budowania narządów. Także mózg, najpierw musi dobrze i całkowicie rozwinąć się jako organ, żeby mogły w nim przebiegać prawidłowe procesy myślowe.

 Przed przejściem do formalnego kształcenia trzeba umożliwić dziecku poznanie świata wszystkimi zmysłami i dać radość tworzenia. To jedno z głównych zadań przedszkoli waldorfskich.

W przedszkolach waldorfskich, dzieciom nie wtłacza się do głowy żadnych treści programowych. Dzieci uczą się poprzez naśladowanie osoby dorosłej, poprzez swobodną twórczą zabawę, doświadczenie, wykonywanie prac domowych, rymowanki, działania artystyczne, korowody, zabawy paluszkowe – czyli przez całe ciało, nie tylko przez głowę. Do nauki uruchamiany jest cały organizm. Dziecko wtedy rozwija się równomiernie, a jego wola działania znajduje upust i nie zostaje zahamowana. Steiner powiedział: „Każdą myśl, którą mam będąc z małym dzieckiem, muszę realizować w działaniu”.

W  przedszkolach waldorfskich wykorzystuje się naturalny pęd dzieci do naśladowania wszystkiego co dzieje się w otoczeniu. Wychowanie odbywa się tu więc poprzez dobry przykład, a nie przez pouczanie i odgórne nakazywanie. Człowiek bowiem staje się człowiekiem wcielając w siebie przykład jaki daje inny człowiek. Nie tłumaczymy dziecku kiedy się mówi „proszę” a kiedy „dziękuję” lecz sami używamy tych słów w odpowiednich sytuacjach i dzięki temu dziecko się uczy – tak też powinno się robić ze wszystkim – uczyć poprzez przykład.

Pedagogika waldorfska to tak naprawdę wspieranie w rozwoju a nie wychowywanie. Każde dziecko musi się rozwijać na swój własny sposób, my mamy stworzyć tylko jak najlepsze warunki. To nie dziecko ma dostosować się do naszego myślenia tylko my musimy „wznieść się” do poziomu myślenia dziecka. 

 Rudolf Steiner powiedział, że: „Dorosły człowiek o tyle może być nauczycielem dziecka, o ile dziecko jest jego nauczycielem…